Τα βραβεία της Άγκυρας, η Ένωση-βιτρίνα MUHABİR-DER και η αφωνία των μειονοτικών «εκλεκτών» της Θράκης

 

 Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης

Η πρόσφατη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων και η μετέπειτα τελετουργική συνάντηση στην Άγκυρα για τα βραβεία της νεοπαγούς Ένωσης Ανταποκριτών και Δημοσιογράφων (MUHABİR-DER) δεν αποτελούν μια απλή εσωτερική υπόθεση του τουρκικού μιντιακού μικρόκοσμου. Αντιθέτως, προσφέρουν ένα  οι οποίοι κινούνται με άνεση ανάμεσα στα σαλόνια της τουρκικής κρατικής προπαγάνδας αποκαλυπτικό ακτινογράφημα των μηχανισμών χειραγώγησης, των δικτύων επιρροής και της ιδιότυπης ασυλίας που απολαμβάνουν ορισμένοι κύκλοι στη Θράκη,και τους προϋπολογισμούς της ελληνικής περιφερειακής πραγματικότητας.

Για να γίνει κατανοητή η ουσία του ζητήματος, οφείλει κανείς να απογυμνώσει το σκηνικό από το επικοινωνιακό του περιτύλιγμα. Η περιβόητη MUHABİR-DER ιδρύθηκε στις 29 Αυγούστου 2024 στην Άγκυρα, με το πρόσχημα της προστασίας των δικαιωμάτων των μάχιμων ρεπόρτερ του πεδίου. Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για ανεξάρτητο συνδικαλιστικό όργανο, αλλά για ένα καλοκουρδισμένο αντίβαρο απέναντι στις ιστορικές ενώσεις δημοσιογράφων της Τουρκίας που αρνούνται να υποκύψουν στις πιέσεις του καθεστώτος.

Μια ματιά στη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης αρκεί για να διαλύσει κάθε ψευδαίσθηση ανεξαρτησίας. Επικεφαλής βρίσκεται η Berrin Yücesan, παραγωγός του κρατικού δικτύου TRT από το 1999 και Γενική Γραμματέας στην «Ένωση Συζύγων Αστυνομικών». Στη θέση του Αντιπροέδρου συναντάμε τον İsmail Umut Arabacı, ο οποίος τυγχάνει Γενικός Σύμβουλος Τύπου της Διεύθυνσης Αμυντικής Βιομηχανίας της Τουρκικής Προεδρίας (Savunma Sanayii Başkanlığı) —της υπηρεσίας δηλαδή που υπάγεται απευθείας στον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και διαχειρίζεται τα στρατιωτικά προγράμματα της γείτονος. Δίπλα του, ως Αντιπρόεδροι, φιγουράρουν ο Emrah Alparslan Konukman, Διευθυντής Προγραμμάτων του TRT Haber, και ο Erden Karaoğlu, Διευθυντής Περιφερειακών Ειδήσεων του TRT, πλαισιωμένοι από στελέχη ομίλων όπως το İhlas και η Hürriyet. Με απλά λόγια, το ίδιο το βαθύ κρατικό και προπαγανδιστικό σύστημα της Άγκυρας ίδρυσε ένα «σωματείο», μοιράζει διακρίσεις στον εαυτό του και στις δικές του φωνές, και παράλληλα οργανώνει εθιμοτυπικές επισκέψεις στη Διεύθυνση Επικοινωνίας της Προεδρίας και στα σώματα ασφαλείας.

Αυτή η κρατική βιτρίνα επέλεξε να απονείμει τα βραβεία της για το 2025-2026 σχεδόν μονοπωλιακά σε φιλοκυβερνητικά φερέφωνα (TRT, Yeni Şafak, Hürriyet, İHA), ενώ επιφύλασσε ειδικό βραβείο και στον επικεφαλής του κρατικού οργανισμού TİKA, Abdullah Eren.

Την ίδια στιγμή, η Ένωση δεν ψέλλισε ούτε μία λέξη για το γεγονός ότι

• η Τουρκία κατατάσσεται στην αποκαρδιωτική 163η θέση ανάμεσα σε 180 χώρες στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα (RSF),
• ότι δεκάδες δημοσιογράφοι παραμένουν έγκλειστοι στις τουρκικές φυλακές,
• ότι το 90% των μέσων ελέγχεται απόλυτα από την εξουσία και
• ότι επιβάλλονται μαζικά δικαστικά μπλακάουτ σε εκατοντάδες ανεξάρτητους λογαριασμούς και ενημερωτικές ιστοσελίδες.

Το ενδιαφέρον για τη δική μας πραγματικότητα εστιάζεται στην ειδική κατηγορία: «Ειδικό Βραβείο Τουρκικού Τύπου Δυτικής Θράκης». Εκεί, η MUHABİR-DER επέλεξε να βραβεύσει τους δημοσιογράφους της εφημερίδας Gündem Ozan Ahmetoğlu (καταδικασθείς για τον προπηλακισμό πιστού στο Τέμενος Τσινάρ)  και Hasan Hasan, τον παραγωγό του ραδιοφώνου Çınar FM Necat Ahmet και τον διαδικτυακό ρεπόρτερ του Avrupanın Sesi Mehmet Hasan. Μάλιστα, μετά την αναβολή της επίσημης τελετής λόγω καιρικών συνθηκών, ακολούθησαν θερμές δημόσιες ευχαριστίες, αναμνηστικές φωτογραφίες και δηλώσεις περί «ουσιαστικών και παραγωγικών συναντήσεων» στην Άγκυρα με την ηγεσία της κρατικά ελεγχόμενης ένωσης.

Εδώ ακριβώς γεννώνται τα αμείλικτα ερωτήματα, τα οποία δεν επιδέχονται υπεκφυγές:

• Οι συγκεκριμένοι μειονοτικοί δημοσιογράφοι, οι οποίοι είναι Έλληνες και ευρωπαίοι πολίτες, ζουν, δραστηριοποιούνται και διατηρούν μέσα ενημέρωσης εντός της ελληνικής έννομης τάξης, ποια θέση παίρνουν άραγε για το καθεστώς ασφυξίας που βιώνουν οι συνάδελφοί τους στην Τουρκία; Πώς συμβιβάζεται η επίκληση της ελευθεροτυπίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Θράκη με τη θεσμική συναναστροφή, τη φωτογράφιση και τη βράβευση από έναν μηχανισμό που διευθύνεται από συμβούλους της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας και λογοκριτές του TRT;
• Στηρίζουν άραγε τις διώξεις, τις φυλακίσεις και τα ψηφιακά μπλακάουτ που επιβάλλει το καθεστώς της Άγκυρας στους πραγματικά ανεξάρτητους Τούρκους δημοσιογράφους ή μήπως η αλληλεγγύη τους εξαντλείται μόνο όταν πρόκειται για κρατικά επιδοτούμενες φιέστες της τουρκικής πρωτεύουσας;
• Το ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο ηθικό και δεοντολογικό, αλλά πρωτίστως πολιτικό και οικονομικό. Με ποιο καθεστώς και από ποιες πηγές χρηματοδοτούνται τα συγκεκριμένα μειονοτικά μέσα ενημέρωσης; Ποιες είναι οι ροές ενισχύσεων, άμεσων ή έμμεσων, που συνδέονται με ιδρύματα και μηχανισμούς της γείτονος;
• Και το κυριότερο: Τι ακριβώς πράττουν οι θεσμικοί παράγοντες της Θράκης; Επιμελητήρια, Δήμοι, Δημοτικές Επιχειρήσεις και η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης συνεχίζουν να διοχετεύουν δημόσιο χρήμα, διαφημιστικά κονδύλια και πληρωμένες καταχωρήσεις σε έντυπα και ραδιόφωνα τα οποία λειτουργούν απροκάλυπτα ως ιμάντες μεταφοράς της κρατικής προπαγάνδας της Άγκυρας;

Δεν μπορεί η τοπική κοινωνία και η ελληνική πολιτεία να συνεχίζουν να εθελοτυφλούν. Η δημοσιογραφία δεν είναι άλλοθι για την εξυπηρέτηση γεωπολιτικών επιδιώξεων ξένων κέντρων ούτε εργαλείο νομιμοποίησης ενός αυταρχικού καθεστώτος που διώκει τον ελεύθερο λόγο. Όσοι επιλέγουν να είναι τιμώμενοι καλεσμένοι των συμβούλων της τουρκικής προεδρίας οφείλουν να λογοδοτήσουν ξεκάθαρα στους αναγνώστες και ακροατές τους στη Θράκη. Και όσοι τοπικοί φορείς τους συντηρούν οικονομικά με κονδύλια των Ελλήνων φορολογουμένων οφείλουν να εξηγήσουν ποια ακριβώς σκοπιμότητα εξυπηρετεί αυτή η επιλεκτική γενναιοδωρία.

Πηγή / Προέλευση: Δημοσιογραφική έρευνα, επίσημα στοιχεία και ανακοινώσεις Muhabirler Derneği, εκθέσεις Reporters Without Borders (RSF).

Σχόλιο Σύνταξης

Το ρεπορτάζ δεν συνιστά προσωπική αντιδικία αλλά ζήτημα διαφάνειας, θεσμικής τάξης και δημοκρατικής επαγρύπνησης στη Θράκη. Η αποδοχή βραβείων από έναν μηχανισμό που αποτελείται από κρατικούς αξιωματούχους και στελέχη της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας απογυμνώνει πλήρως το αφήγημα περί δήθεν «ανεξάρτητης μειονοτικής δημοσιογραφίας». Οι πολίτες της Ροδόπης και της Ξάνθης δικαιούνται να γνωρίζουν ποιοι υπηρετούν την ενημέρωση και ποιοι λειτουργούν ως τοπικοί εκπρόσωποι ξένων κέντρων επιρροής, ειδικά όταν την ίδια ώρα απολαμβάνουν οικονομική στήριξη από τοπικούς ελληνικούς φορείς. Η ανοχή στην υποκρισία έχει προ πολλού εξαντληθεί.