Πομάκοι στη FUEN: Ανάχωμα στην πολιτισμική ομογενοποίηση μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης

 

Πανελλήνιος Σύλλογος Πομάκων στο 10ο Φόρουμ της FUEN: Τεχνητή Νοημοσύνη, ταυτότητα και ανάχωμα στην ομογενοποίηση

Με μια ματιά

Στην ιστορική πόλη Κουρ των Ελβετικών Άλπεων, έδρα του πολύγλωσσου καντονιού Γκράουμπιντεν, διεξήχθη το 10ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Μειονοτικών Περιοχών της FUEN με κεντρικό άξονα τις προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης για τις μη κυρίαρχες γλώσσες. Ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Πομάκων, Μουσταφά Σερίφ, εκπροσώπησε τους Πομάκους της Θράκης, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τον ψηφιακό αφανισμό και την τεχνητή ομογενοποίηση των παραδοσιακών κοινοτήτων.

Το πλαίσιο του 10ου Φόρουμ στο Κουρ

Η διοργάνωση της Ομοσπονδιακής Ένωσης Ευρωπαϊκών Εθνοτήτων (FUEN) συγκέντρωσε εμπειρογνώμονες, ακαδημαϊκούς και εκπροσώπους κοινοτήτων από όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο, μεταξύ των οποίων αντιπροσωπείες από τα Βαλκάνια όπως το Κοσσυφοπέδιο αλλά και τη Θράκη.
Στο επίκεντρο των εργασιών τέθηκαν:
  • Η απειλή της ψηφιακής αορατότητας: Ο υπαρκτός κίνδυνος να αγνοηθούν ή να παραχαραχθούν στα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) οι προφορικές διάλεκτοι και οι παραδόσεις των μικρών πληθυσμιακών ομάδων.
  • Διάσωση λαογραφίας με νέα εργαλεία: Η ανάγκη καταγραφής και ψηφιοποίησης του πολιτιστικού πλούτου απευθείας από τις ίδιες τις τοπικές κοινότητες, ώστε να διασωθεί η αυθεντικότητα της κληρονομιάς τους.
  • Αποτροπή αλγοριθμικών στερεοτύπων: Η απαίτηση για διαφάνεια και δεοντολογία στην τεχνολογία, ώστε η Τεχνητή Νοημοσύνη να μην καταστεί όχημα πολιτιστικής εξάλειψης.

Η τοποθέτηση του Προέδρου του Πανελληνίου Συλλόγου Πομάκων, Μουσταφά Σερίφ

Ενώπιον των συνέδρων, ο κ. Μουσταφά Σερίφ διατύπωσε με σαφήνεια το στίγμα της πομακικής κοινότητας. Παρατίθεται αυτούσια η ομιλία του:
«Αξιότιμες κυρίες, αξιότιμοι κύριοι,
Είναι ιδιαίτερη τιμή για εμένα να συμμετέχω στο 10ο συνέδριο της FUEN, ως Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Πομάκων.
Ονομάζομαι Μουσταφά Σερίφ και προέρχομαι από τη Θράκη, μια περιοχή με πλούσια πολιτισμική πολυμορφία. Οι Πομάκοι αποτελούμε ένα ξεχωριστό κομμάτι της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, με τη δική μας ιστορία, παραδόσεις και πολιτισμική κληρονομιά, που έχουμε χρέος να διαφυλάξουμε και να μεταδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Σήμερα, η Τεχνητή Νοημοσύνη μάς προσφέρει νέες δυνατότητες. Μπορεί να συμβάλει στην καταγραφή της προφορικής μας ιστορίας, στη διάσωση των τραγουδιών και των εθίμων μας. Μπορεί να φέρει τον πολιτισμό μας πιο κοντά στους νέους και να τον κάνει γνωστό πέρα από τα γεωγραφικά μας σύνορα.
Ωστόσο, η τεχνολογία κρύβει και κινδύνους. Όταν οι μικρές πολιτισμικές κοινότητες απουσιάζουν από τα ψηφιακά δεδομένα, υπάρχει ο κίνδυνος η ιστορία τους να παραποιηθεί ή να παραμείνει αόρατη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρέπει να αναπαράγει στερεότυπα ούτε να οδηγεί στην πολιτισμική ομογενοποίηση.
Γι’ αυτό, οι ίδιες οι κοινότητες πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στην καταγραφή και παρουσίαση της πολιτισμικής τους κληρονομιάς. Χρειαζόμαστε τεχνολογία με διαφάνεια, σεβασμό και υπευθυνότητα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να γίνει εργαλείο διατήρησης της διαφορετικότητας και όχι μέσο εξαφάνισής της.
Αγαπητοί φίλοι,
Η πραγματική πρόοδος δεν μετριέται μόνο με την εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά και με την ικανότητά μας να προστατεύουμε όσα μας κάνουν ξεχωριστούς. Ας δημιουργήσουμε, λοιπόν, έναν ψηφιακό κόσμο όπου κάθε πολιτισμός και κάθε κοινότητα θα έχει τη θέση και τη φωνή που της αξίζει.
Γιατί το μέλλον ανήκει σε όλους μας, χωρίς να χρειάζεται κανείς να απαρνηθεί τις ρίζες του.
Σας ευχαριστώ πολύ».

Σχόλιο Συντάκτη

Η αυτόνομη, θεσμική παρουσία του Πανελληνίου Συλλόγου Πομάκων στο βήμα της FUEN δεν είναι απλώς μια ακόμη συμμετοχή σε διεθνές συνέδριο. Είναι μια πράξη στρατηγικής σημασίας. Για δεκαετίες, η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή ομοσπονδία αποτελούσε προνομιακό πεδίο δράσης για οργανωμένους παρακρατικούς και προξενικούς μηχανισμούς, οι οποίοι επιχειρούσαν να επιβάλουν μια μονολιθική, απολύτως τουρκοποιημένη εικόνα για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, διαγράφοντας με το έτσι θέλω την πομακική και ρομά ταυτότητα.
Όταν ο Μουσταφά Σερίφ στέκεται στις Ελβετικές Άλπεις και δηλώνει με παρρησία ότι οι Πομάκοι αποτελούν διακριτό συστατικό στοιχείο με δική τους γλώσσα, παραδόσεις και ιστορία, διαλύει το αφήγημα των επαγγελματιών του μειονοτικού μονοπωλίου. Και η αναφορά του στην «πολιτισμική ομογενοποίηση» ξεπερνά τους αλγορίθμους της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αγγίζει ευθέως την επιχειρούμενη βίαιη γλωσσική και πολιτιστική αφομοίωση που βιώνουν τα πομακοχώρια της Ροδόπης και της Ξάνθης από εξωγενή κέντρα επιρροής.
Στον σύγχρονο υβριδικό πόλεμο πληροφοριών, όποιος ελέγχει τα ψηφιακά δεδομένα διαμορφώνει την ιστορία του αύριο. Η διάσωση του μητρικού πομακικού ιδιώματος, των εθίμων και των τραγουδιών μέσα από τα ψηφιακά δίκτυα είναι ζήτημα εθνικής και πολιτισμικής επιβίωσης.
Η ελληνική πολιτεία οφείλει να εγκαταλείψει τη διαχρονική ατολμία και τη φοβική αδράνεια. Έχει καθήκον να παράσχει ουσιαστική θεσμική, επιστημονική και οικονομική στήριξη στον Πανελλήνιο Σύλλογο Πομάκων και στις υγιείς φωνές της μειονότητας, κατοχυρώνοντας στα διεθνή σύμφωνα και στις παγκόσμιες ψηφιακές βάσεις ότι η Θράκη ήταν, είναι και θα παραμείνει ένας χώρος γνήσιας πολυφωνίας, ισονομίας και ελευθερίας.
 





 

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Το καπέλο Γκιοκτούρκ του Ιλχάν Ταχσίν στον Κέχρο: Πρόκληση, παντουρκισμός και η αφωνία των τοπικών αρχόντων

Κομοτηνή: 50.000 ευρώ σε συρτάρι στο Μειονοτικό Γυμνάσιο-Λύκειο

Μαύρο Χρήμα και Ρόζ Σκάνδαλα στη Diyanet: Η επιβεβαίωση, οι πολιτικές παρεμβάσεις και η «κρίση FETÖ»