Μουφτεία και κράτος δικαίου: Ο ρόλος του βουλευτή και η στάση του Οζγκιούρ Φερχάτ

 

Το ζήτημα της Μουφτείας στη Θράκη αποτελεί διαχρονικά ένα σύνθετο πεδίο, στο οποίο διασταυρώνονται ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας, μειονοτικών δικαιωμάτων και συνταγματικής νομιμότητας. Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν στον δημόσιο λόγο παρεμβαίνει ενεργά εκλεγμένος βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου, όπως ο Οζγκιούρ Φερχάτ της Νέας Αριστεράς, ο οποίος φέρει αυξημένη θεσμική ευθύνη.

Σύμφωνα με την ελληνική έννομη τάξη, ο Μουφτής αποτελεί θεσμικό όργανο με συγκεκριμένες δημόσιες και θρησκευτικές αρμοδιότητες, οι οποίες ασκούνται αποκλειστικά από πρόσωπο που έχει αναδειχθεί και αναγνωριστεί μέσω της προβλεπόμενης νόμιμης διαδικασίας. Η Πολιτεία, ανεξαρτήτως πολιτικών ενστάσεων ή προτάσεων αλλαγής του πλαισίου, αναγνωρίζει έναν και μόνο μουφτή ανά μουφτεία, ο οποίος φέρει τη θεσμική και νομική ευθύνη του ρόλου.

Η δημόσια στάση του Οζγκιούρ Φερχάτ στο ζήτημα των μουφτειών χαρακτηρίζεται από μια σαφή πολιτική επιλογή: αμφισβητεί ευθέως το ισχύον θεσμικό καθεστώς, θεωρώντας ότι αυτό στερείται ουσιαστικής μειονοτικής νομιμοποίησης. Ο λόγος του δεν περιορίζεται σε αίτημα θεσμικής μεταρρύθμισης, αλλά προχωρά σε συνολική απόρριψη της κρατικής διαδικασίας, ακόμη και όταν αυτή παράγει νομικά έγκυρα αποτελέσματα.

Η στάση αυτή, ως πολιτική άποψη, είναι θεμιτή στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Ωστόσο, καθίσταται θεσμικά προβληματική όταν συνοδεύεται από δημόσιες πρακτικές ή συμβολισμούς που προσδίδουν πολιτική ή ηθική νομιμοποίηση σε παράλληλες θρησκευτικές δομές ή πρόσωπα που δεν αναγνωρίζονται από την ελληνική έννομη τάξη. Σε αυτή την περίπτωση, η πολιτική κριτική μετατρέπεται σε έμμεση αμφισβήτηση της συνταγματικής τάξης.

Ο ρόλος του βουλευτή δεν είναι να επικυρώνει εξωθεσμικές πραγματικότητες ούτε να δημιουργεί σύγχυση ως προς το ποιος ασκεί νόμιμα θεσμική εξουσία. Αντιθέτως, ο βουλευτής οφείλει να δρα ως θεσμικός διαμεσολαβητής: να μεταφέρει αιτήματα, να προτείνει αλλαγές, να ασκεί έλεγχο στην εκτελεστική εξουσία, αλλά πάντοτε εντός του πλαισίου της νομιμότητας που ο ίδιος έχει ορκιστεί να υπηρετεί.

Η επιμονή του Οζγκιούρ Φερχάτ στην πολιτική απονομιμοποίηση ενός νομικά αναγνωρισμένου θεσμού, χωρίς παράλληλη κοινοβουλευτική πρωτοβουλία που να οδηγεί σε συγκεκριμένη θεσμική αλλαγή, δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο. Υπονομεύει τη διάκριση ανάμεσα στη θεμιτή διεκδίκηση δικαιωμάτων και στην παραγωγή παράλληλων δομών εξουσίας, οι οποίες δεν ελέγχονται ούτε λογοδοτούν στο κράτος δικαίου.

Σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα, οι μειονοτικές διεκδικήσεις αποκτούν ουσιαστική ισχύ όταν εκφράζονται μέσα από θεσμούς και όχι απέναντί τους. Ο βουλευτής, ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, φέρει την ευθύνη να ενισχύει τη θεσμική σαφήνεια και όχι να την αποδυναμώνει.

Το κρίσιμο ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν το πλαίσιο των μουφτειών πρέπει να αλλάξει. Είναι αν η αλλαγή αυτή θα επιδιωχθεί μέσω της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και της νομιμότητας ή μέσω πρακτικών που, έστω και άθελά τους, θολώνουν τα όρια του κράτους δικαίου. Και σε αυτό το ερώτημα, ο ρόλος του βουλευτή είναι καθοριστικός.

ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ από την συμμετοχή του Οζγκιούρ Φερχάτ σε εκδηλώσεις της παραθρησκευτικής παρακρατικής δομής της ψευδομουφτείας στην Κομοτηνή.