Μουφτεία Διδυμοτείχου: Ένα πρότυπο θεσμικής κανονικότητας και αδιάβλητων διαδικασιών

 

 

Η 9η Ιανουαρίου 2026 καταγράφεται πλέον ως μια ημερομηνία-σταθμός για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης και την ελληνική Πολιτεία. Σε μια τελετή με ισχυρό πολιτικό και διπλωματικό συμβολισμό στο Υπουργείο Παιδείας, ο κ. Εμίν Σερίφ ορκίστηκε νέος Μουφτής Διδυμοτείχου, σηματοδοτώντας την ιστορική «πρεμιέρα» της πλήρους εφαρμογής του σύγχρονου θεσμικού πλαισίου.

Το Νομικό Πλαίσιο: Η Τομή του Νόμου 4964/2022

Η ορκωμοσία του νέου Μουφτή δεν αποτελεί μια απλή διοικητική πράξη, αλλά τη δικαίωση της μεταρρύθμισης που εισήγαγε ο Νόμος 4964/2022. Το νέο νομικό πλαίσιο αντικατέστησε ένα παρωχημένο καθεστώς δεκαετιών, θωρακίζοντας τον θεσμό της Μουφτείας με όρους διαφάνειας και αξιοκρατίας.

Το Νομικό Πλαίσιο και η Διαδικασία Επιλογής

Η ορκωμοσία αποτελεί τη δικαίωση της μεταρρύθμισης που εισήγαγε ο Νόμος 4964/2022, ο οποίος εναρμονίζει τη λειτουργία των Μουφτειών με το Σύνταγμα, τη Συνθήκη της Λωζάνης και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο, απομακρύνοντας το παλαιό καθεστώς διορισμών. Κομβικό ρόλο στη μετάβαση διαδραμάτισε ο 45χρονος Τοποτηρητής Καραχαλήλ Μπιλάλ —θεολόγος του ΑΠΘ με εξειδίκευση στη Σαρία στο Πανεπιστήμιο Αλ-Αζχάρ του Καΐρου— στον οποίο η Υπουργός Σοφία Ζαχαράκη ανέθεσε την οργάνωση της επιλογής. Ο κ. Μπιλάλ επέβλεψε τη συγκρότηση της 33μελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, η οποία απαρτίστηκε από 27 κληρωθέντες θρησκευτικούς λειτουργούς και 5 επιφανείς θεολόγους, διασφαλίζοντας το αδιάβλητο της διαδικασίας, καθώς ο ίδιος προήδρευε χωρίς δικαίωμα να θέσει υποψηφιότητα.

Τα βασικά χαρακτηριστικά του νόμου:

• Εναρμόνιση: Ο νόμος κινείται σε απόλυτη σύμπνοια με το Σύνταγμα, τη Συνθήκη της Λωζάνης και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη άσκηση των θρησκευτικών δικαιωμάτων.

• Συμμετοχικότητα: Η επιλογή δεν επιβάλλεται «από πάνω», αλλά προκύπτει μετά από αιτιολογημένη γνώμη μιας 33μελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής, η οποία αποτελείται αποκλειστικά από μέλη της μειονότητας (θεολόγους, ιμάμηδες, ιεροδιδασκάλους).

• Διαφάνεια: Τα 27 από τα 33 μέλη της επιτροπής αναδεικνύονται μέσω δημόσιας κλήρωσης, διασφαλίζοντας την αντιπροσωπευτικότητα και την ανεξαρτησία της διαδικασίας.

• Θεσμική Ισχύς: Ο ορισμός γίνεται με έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, προσδίδοντας στο αξίωμα το κύρος μιας επίσημης πολιτειακής αρχής.

Η προσέγγιση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το μοντέλο της γείτονος Τουρκίας, όπου ο Μουφτής διορίζεται απευθείας από την προεδρία χωρίς καμία εσωτερική διαβούλευση.

Η ανάδειξη του Μουφτή Διδυμοτείχου μέσω αυτού του σύγχρονου και συμμετοχικού πλαισίου αποτελεί το ισχυρότερο επιχείρημα της Ελλάδας διεθνώς για τη θωράκιση του κράτους δικαίου. Η θετική υποδοχή της διαδικασίας από τις Μουφτείες Κομοτηνής και Ξάνθης, καθώς και από τις Διαχειριστικές Επιτροπές (Δ.Ε.Μ.Π.), επιβεβαιώνει ότι η μειονότητα αναγνωρίζει το κράτος ως εγγυητή της θρησκευτικής της λειτουργίας. Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς αποτελεί πλέον τη βάση για την κοινωνική ειρήνη στη Θράκη.Είναι μια νίκη της μετριοπάθειας και της θεσμικής ομαλότητας, που βάζει τέλος στην εργαλειοποίηση της θρησκείας και ανοίγει μια νέα σελίδα για τη Θράκη.

Χρονολόγιο Διαδικασίας Ανάδειξης και Εκλογής

Η πορεία προς τη θεσμική θωράκιση ακολούθησε τα εξής στάδια:

• 22 Μαΐου 2025: Προκήρυξη της θέσης Μουφτή Διδυμοτείχου από το Υπουργείο Παιδείας.

• 13 Ιουνίου 2025: Ανάθεση καθηκόντων Τοποτηρητή στον ιεροδιδάσκαλο Καραχαλήλ Μπιλάλ για την εκκίνηση των διαδικασιών.

• 5 Αυγούστου 2025: Κάλεσμα του Τοποτηρητή προς τους ιμάμηδες του Έβρου για συμμετοχή στην Επιτροπή.

• 31 Αυγούστου 2025: Λήξη προθεσμίας για την κατάθεση αιτήσεων συμμετοχής στην 33μελή επιτροπή.

• 17 Σεπτεμβρίου 2025: Διαδικασία ανάδειξης των μελών της 33μελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής.

• 18 Σεπτεμβρίου 2025: Επίσημη απόφαση για τη συγκρότηση της Επιτροπής.

• 22 Σεπτεμβρίου 2025: Συνεδρίαση και αξιολόγηση της επάρκειας των υποψηφίων από τη Συμβουλευτική Επιτροπή.

• 9 Ιανουαρίου 2026: Επίσημη Ορκωμοσία του Εμίν Σερίφ στο Υπουργείο Παιδείας ενώπιον της Υπουργού Σοφίας Ζαχαράκη.

• 18 Ιανουαρίου 2026: Ο Πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης χαρακτηρίζει την ορκωμοσία ως «ορόσημο θεσμικής κανονικότητας».

• 19 Ιανουαρίου 2026: Ο νέος Μουφτής Διδυμοτείχου, κ. Εμίν Σερίφ, ανέλαβε και τυπικά τα καθήκοντά του τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026.

Η Θεσμική Μεταρρύθμιση της Μουφτείας (Ν. 4964/2022)

Πυλώνας	Περιγραφή Διαδικασίας	Θεσμικό Όφελος
Συμμετοχικότητα	Η επιλογή γίνεται από 33μελή Συμβουλευτική Επιτροπή που αποτελείται αποκλειστικά από μέλη της μειονότητας (θεολόγους, ιμάμηδες).	Καταργείται το μοντέλο του απευθείας διορισμού και η επιλογή πηγάζει «από κάτω προς τα πάνω».
Διαφάνεια	Τα 27 από τα 33 μέλη της επιτροπής αναδεικνύονται μέσω δημόσιας κλήρωσης, διασφαλίζοντας το αδιάβλητο.	Αποκλείεται η πιθανότητα έξωθεν παρεμβάσεων ή ευνοιοκρατίας στη σύνθεση του σώματος.
Αξιοκρατία	Ο Τοποτηρητής που οργανώνει τη διαδικασία (π.χ. Καραχαλήλ Μπιλάλ) δεν έχει δικαίωμα να θέσει υποψηφιότητα για τη θέση.	Διασφαλίζεται η αμεροληψία του οργανωτή και η καθαρότητα της διαδοχής.
Νομική Ισχύς	Ο ορισμός του Μουφτή επικυρώνεται με Προεδρικό Διάταγμα, προσδίδοντάς του κύρος επίσημης πολιτειακής αρχής.	Η Μουφτεία θωρακίζεται ως δημόσια αρχή, εναρμονισμένη με το Σύνταγμα και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο.
Διεθνές Κύρος	Πλήρης εναρμόνιση με τη Συνθήκη της Λωζάνης, σε αντίθεση με το μοντέλο απευθείας διορισμού που ακολουθεί η Τουρκία.	Η Ελλάδα προβάλλει διεθνώς ένα σύγχρονο μοντέλο προστασίας των θρησκευτικών δικαιωμάτων.