Το Παράδοξο του Καθεστώτος «Εταμπλί»: Από τα Προνόμια της «Τουρκοποίησης» στα Κέντρα Υγείας Μεταναστών
Μια σύνθετη εικόνα πολιτικής εκμετάλλευσης και διοικητικής υποβάθμισης συνθέτουν οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από το καθεστώς των Ελλήνων Μουσουλμάνων της Θράκης που διαβιούν στην Τουρκία. Ενώ η Άγκυρα επενδύει συστηματικά στον όρο «Εταμπλί» για να ενισχύσει την επιρροή της στη Θράκη, η καθημερινότητα των ομογενών στο εσωτερικό της χώρας αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα, όπου η ιδιότητα του «τουρκογενούς» υποχωρεί μπροστά στη γραφειοκρατική ταύτισή των ομογενών (soydaş)με τους Σύρους πρόσφυγες.
Η Συνάντηση YTB – BTTDD: Αιτήματα χωρίς Αντίκρισμα
Στην καρδιά των εξελίξεων βρίσκεται η πρόσφατη συνάντηση εργασίας (8 Ιουλίου 2025) μεταξύ του προέδρου του αλυτρωτικού Συλλόγου Αλληλεγγύης Τούρκων Δυτικής Θράκης (BTTDD), Εγκαθέτου Χασάν Κιουτσούκ, και του (τότε) Διευθυντή της Υπηρεσίας Αποδήμων Τούρκων (YTB), Αμπντουλλάχ Ερέν.
Παρά τη βαρύτητα της συνάντησης, τα αποτελέσματα κρίνονται πενιχρά για τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Ο Κιουτσούκ έθεσε επιτακτικά τα προβλήματα διαβίωσης, εργασίας και ασφάλισης των «Εταμπλί», διαπιστώνοντας ωστόσο ότι η Υπηρεσία δεν διαθέτει ουσιαστικό περιθώριο –ή βούληση– για μόνιμες λύσεις. Η Άγκυρα φαίνεται να εστιάζει αποκλειστικά σε δράσεις «ήπιας ισχύος» που εξυπηρετούν τον στρατηγικό εκτουρκισμό της Μειονότητας, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τα διαρθρωτικά προβλήματα των ανθρώπων που επέλεξαν να ζήσουν στην «μητέρα πατρίδα».
Η Υγεία ως Πεδίο Υποβάθμισης
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του τουρκικού τύπου και καταγγελίες συλλόγων, “οι Δυτικοθρακιώτες που διαμένουν μόνιμα στην Τουρκία με άδειες διαμονής και αριθμούς ταυτοποίησης που ξεκινούν από «99», βιώνουν μια αιφνίδια «υποβάθμιση» στην κοινωνική τους ένταξη”.
-
Η Αλλαγή: Οι ομογενείς διαγράφονται πλέον από τα τοπικά Οικογενειακά Κέντρα Υγείας και παραπέμπονται υποχρεωτικά στα Κέντρα Υγείας Μεταναστών.
-
Το Πρόβλημα: Στις δομές αυτές, οι οποίες εξυπηρετούν κυρίως Σύρους πρόσφυγες, η επικοινωνία γίνεται μέσω Σύρων γιατρών και μεταφραστών.
-
Οι Αντιδράσεις: Οι ενδιαφερόμενοι, που καταβάλλουν κανονικά εισφορές στο τουρκικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (SGK), καταγγέλλουν ότι αντιμετωπίζονται ως «ξένοι» ή «πολίτες δεύτερης κατηγορίας» στην ίδια τους τη «μητέρα πατρίδα», την ώρα που στην Ελλάδα διεκδικούν την πλήρη αναγνώριση της ταυτότητάς τους.
Το Πιστοποιητικό «Εταμπλί» ως Πολιτικό Εργαλείο
Η δυσφορία αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλυθεί υπό το πρίσμα της πρόσφατης ομιλίας του Önder Aksakal (DSP) στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση. Όπως επισημαίνεται, το 2025 το τουρκικό κράτος συνεχίζει να χορηγεί πιστοποιητικά «Εταμπλί» (εγκατεστημένου) σε μέλη της Μειονότητας στη Θράκη.
-
Ορισμός και Χρήση: Ο ιστορικός όρος της Συνθήκης της Λωζάννης έχει μετατραπεί σε σύγχρονο πιστοποιητικό «τουρκισμού». Χρησιμοποιείται για την εξασφάλιση προνομίων διαμονής και ασφάλισης στην Τουρκία, διαμορφώνοντας έναν πληθυσμό με «διπλή» υπόσταση.
-
Στόχευση: Αναλυτές εκτιμούν ότι η πρακτική αυτή αποσκοπεί στη δημιουργία μιας «κρίσιμης μάζας» στη Θράκη, η οποία θεωρεί την Τουρκία ως μητέρα πατρίδα και την Ελλάδα απλώς ως χώρα εγκατάστασης, διευκολύνοντας αναθεωρητικές επιδιώξεις.
-
Ο Ρόλος των Συλλόγων: Ο επιχειρησιακός βραχίονας αυτής της στρατηγικής παραμένει ο Σύλλογος Αλληλεγγύης Τούρκων Δυτικής Θράκης (BTTDD), ο οποίος λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ των «Εταμπλί» και των κρατικών δομών της Τουρκίας, τροφοδοτώντας την πολιτική ηγεσία στην Άγκυρα με στοιχεία για τη διεκδίκηση πλήρους κηδεμονίας της Μειονότητας.
Ρητορική vs Πραγματικότητα
Η Τουρκία εμφανίζεται να ακολουθεί μια πολιτική δύο ταχυτήτων:
-
Εξωτερικά: Ενισχύει το καθεστώς «Εταμπλί» για να εμβαθύνει τους δεσμούς της Μειονότητας με την Άγκυρα και να προωθήσει τον εκτουρκισμό.
-
Εσωτερικά: Αντιμετωπίζει τους ίδιους ανθρώπους ως «μετανάστες» (τύπου 99), εντάσσοντάς τους στις ίδιες υγειονομικές δομές με τους Σύρους πρόσφυγες, προκαλώντας αισθήματα πικρίας και αλλοτρίωσης.
Η αντίδραση των Δυτικοθρακιωτών στην Τουρκία («μην μας αντιμετωπίζετε ως θετούς γιους») υπογραμμίζει το χάσμα μεταξύ της πολιτικής ρητορικής περί «ομογενών» και της γραφειοκρατικής πραγματικότητας που τους ταυτίζει με το προσφυγικό ρεύμα.
Η «φροντίδα» της Άγκυρας για τη Μειονότητα της Θράκης σταματά εκεί που αρχίζουν οι πραγματικές κρατικές δαπάνες και οι κοινωνικές παροχές. Για το τουρκικό κράτος, ο “Δυτικοθρακιώτης είναι «αδελφός» όταν βρίσκεται στην Ελλάδα, αλλά «μετανάστης 99» όταν ζητά περίθαλψη στην Προύσα ή την Κωνσταντινούπολη.”
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου