29η Ιανουαρίου: Η Ακτινογραφία των Μηνυμάτων & η Εργαλειοποίηση

 

Η 29η Ιανουαρίου 2026 δεν αποτέλεσε απλώς μια ημερομηνία μνήμης για τη μειονότητα στη Θράκη, αλλά ένα πεδίο έντονων πολιτικών και συμβολικών μηνυμάτων. Με αφορμή την «Ημέρα Εθνικής Αντίστασης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης», οι τοποθετήσεις που καταγράφηκαν αναδεικνύουν μια πολυφωνία που ξεκινά από την επίσημη Άγκυρα και φτάνει μέχρι το προσωπικό βίωμα και τον εγχώριο πολιτικό ακτιβισμό.

Η «Γραμμή» της Άγκυρας και η Σκληρή Κριτική

Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών έδωσε το σύνθημα, επιλέγοντας μια γλώσσα που κινείται μεταξύ διεθνούς δικαίου και διμερών συνθηκών, τονίζοντας τη συνεχή διεκδίκηση των δικαιωμάτων των «συμπατριωτών» τους. Στο ίδιο μήκος κύματος, η ABTTF και ο Χαλίτ Χαμπίπ Ογλού εξαπέλυσαν δριμεία κριτική προς την Αθήνα, κάνοντας λόγο για «κουτσή δημοκρατία» και παραθέτοντας αριθμούςγια τη μείωση των μειονοτικών σχολείων αποσιωπώντας τις δημογραφικές μεταβολές, συνδέοντας το 1988 με το σήμερα μέσω του αδιεξόδου των σωματείων.

Η Πολιτική «Έφοδος» του Zafer Partisi

Η φετινή επέτειος σημαδεύτηκε από την έντονη παρουσία του Ümit Özdağ. Η ηγεσία του Κόμματος της Νίκης δεν περιορίστηκε σε ανακοινώσεις, αλλά πραγματοποίησε μια σειρά επισκέψεων υψηλού συμβολισμού: από το Προξενείο Κομοτηνής μέχρι τους τάφους των Μεχμέτ Εμίν Αγά και Αχμέτ Μέτε. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια πολιτικής κεφαλαιοποίησης του μειονοτικού ζητήματος, με σαφή εθνικιστικό προσανατολισμό.

Η επέτειος της 29ης Ιανουαρίου 2026 λειτούργησε ως καθρέφτης των διαφορετικών στρατηγικών και προσεγγίσεων γύρω από το μειονοτικό ζήτημα. Παρά την κοινή ιστορική αφετηρία, η ανάλυση των τοποθετήσεων αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα διαστρωμάτωση ανάμεσα στον διπλωματικό λόγο, τον πολιτικό ακτιβισμό και το προσωπικό βίωμα.

Τα Σημεία Σύγκλισης: Ο Κοινός Τόπος

Σε επίπεδο συμβολισμού, καταγράφεται μια απόλυτη ταύτιση στους εξής άξονες:

• Η Ορολογία: Η χρήση του όρου «Εθνική Αντίσταση» (Milli Direniş) είναι καθολική. Από το τουρκικό ΥΠΕΞ μέχρι το κόμμα Zafer και την ABTTF, η λέξη «Εθνική» κυριαρχεί, υπογραμμίζοντας την ταυτοτική διάσταση της ημέρας.

• Η Ιστορική Μνήμη: Υπάρχει πλήρης ταύτιση στα γεγονότα-ορόσημα: την απαγόρευση των σωματείων το 1988 και τις αναταραχές του 1990 στην Κομοτηνή.

• Η Νομική Βάση: Όλοι οι φορείς επικαλούνται το διεθνές δίκαιο και τη Συνθήκη της Λωζάνης ως το απαραίτητο «οπλοστάσιο» για τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων της μειονότητας.

---

Σημεία Απόκλισης: Διαφορετικές Στοχεύσεις και Ύφος

Παρά την κοινή βάση, ο τρόπος έκφρασης και η στόχευση παρουσιάζουν σαφείς διαφοροποιήσεις:

Α. Ύφος και Πολιτική Στόχευση

• ΥΠΕΞ Τουρκίας , ΥΠΑΜ Τουρκίας & ΤΙΚΑ: Διατηρούν έναν αυστηρά διπλωματικό τόνο. Η ΤΙΚΑ συνδέει τον αγώνα με την κληρονομιά του Σαδίκ Αχμέτ, εκπέμποντας ένα μήνυμα διακρατικής στήριξης προς τους «ομογενείς».Το Τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (MSB) προχώρησε σε μια ανάρτηση-μανιφέστο, δίνοντας το σύνθημα για μια συντονισμένη ψηφιακή εκστρατεία που αναπαράγει τους γνωστούς όρους περί «τουρκισμού της Δυτικής Θράκης» και «εθνικής αντίστασης».

• Zafer Partisi (Ümit Özdağ): Εδώ καταγράφεται η πιο σκληρή πολιτική παρέμβαση. Η φυσική παρουσία της ηγεσίας του κόμματος στη Θράκη και οι επισκέψεις σε τάφους Μουφτήδων και συλλόγους μετατρέπουν την επέτειο σε πεδίο πολιτικού ακτιβισμού, εστιάζοντας στο θρησκευτικό-εθνικό σύμβολο.

• Ιλχάν Αχμέτ: Διαφοροποιείται αισθητά, επιλέγοντας έναν θεσμικό και συμπεριληπτικό λόγο. Αντικαθιστά τη ρητορική της «σύγκρουσης» με εκείνη των δικαιωμάτων εντός του κράτους δικαίου, ενώ είναι ο μόνος που συνδέει την επέτειο με την οικονομική δικαιοσύνη και την κοινωνική ευημερία.

Β. Συναισθηματική έναντι Πολιτικής Προσέγγισης

• Sibel Mustafaoglu: Παρουσιάζει μια βιωματική οπτική, περιγράφοντας το διαχρονικό παιδικό τραύμα του 1990 (κάθε χρόνο εκπέμπει το ίδιο μήνυμα από τα μδκ). Η ανάλυσή της αποφεύγει τις πολιτικές κορώνες και καταλήγει σε μια έκκληση για ανθρωπισμό και ανοχή.

• ABTTF (Halit Habip Oğlu): Εστιάζει στην πολιτική κριτική, χρησιμοποιώντας σκληρή γλώσσα (π.χ. «κουτσή δημοκρατία») και παραθέτοντας συγκεκριμένα στοιχεία για τη μείωση των μειονοτικών σχολείων.

Συμπέρασμα: Η Μνήμη στην Εποχή της Πολιτικής Σκοπιμότητας

Η συνολική ανάλυση, με τη συμβολή των επισημάνσεων του RodopiPress, καταλήγει στο ότι η 29η Ιανουαρίου χρησιμοποιείται πλέον με τρεις τρόπους:

1. Ως εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής (Άγκυρα και Zafer Partisi) για την επιβεβαίωση του ρόλου του προστάτη.

2. Ως πλατφόρμα ψηφιακής προπαγάνδας, όπου η ομοιόμορφη αναπαραγωγή μηνυμάτων στα social media επιχειρεί να «πνίξει» τις πιο μετριοπαθείς φωνές.

3. Ως ειλικρινές αίτημα ισονομίας, από εκείνους τους παράγοντες που επιμένουν να βλέπουν τη μειονότητα ως οργανικό κομμάτι της ευρωπαϊκής δημοκρατίας και όχι ως πιόνι σε μια ευρύτερη πολιτική σκακιέρα.