Τα Ψευδοπρότυπα της «Βιτρίνας» και η Αληθινή Γυναίκα της Θράκης

 

Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στη Ροδόπη αποκάλυψε το χάσμα ανάμεσα στην επικοινωνιακή βιτρίνα και την οδυνηρή ουσία. Από τη μία, η ηγεσία του ακροδεξιού , ισλαμοεθνικιστικού ΚΙΕΦ επιχειρεί να εγκλωβίσει τη μειονοτική γυναίκα σε μια αναχρονιστική περιθωριοποίηση πλάι σε ψευδομουφτήδες, προβάλλοντας την «αυτοθυσία για την ταυτότητα» ως πρόσχημα κηδεμονίας.

Από την άλλη, ψευδοπρότυπα της πλειονότητας μετατρέπουν τους κοινωνικούς αγώνες σε lifestyle εμπορευματοποίηση, μετρώντας την ελευθερία σε χρυσά καράτια. Και οι δύο πλευρές σιωπούν προκλητικά για την πραγματική Γυναίκα της Θράκης, προτιμώντας την εργαλειοποίηση της δημόσιας εικόνας τους.

Πίσω από τα προεκλογικά σποτ και τις χρυσές αλυσίδες, η πραγματικότητα παραμένει σκληρή. Η Θράκη παλεύει με τον αναλφαβητισμό, ένα εργαλείο που ιστορικά χρησιμοποιήθηκε για να κρατήσει τις γυναίκες σε κατάσταση εξάρτησης. Όταν το 78% των κοριτσιών της μειονότητας εγκατέλειπε το σχολείο μετά το δημοτικό, το αποτέλεσμα δεν ήταν η προστασία της κουλτούρας, αλλά η κοινωνική περιθωριοποίηση. Αυτό το μοντέλο ταυτίζεται με εκείνο της γείτονος χώρας, η οποία περιγράφεται πλέον ως η «χώρα των δυστυχισμένων γυναικών», όπου η πλειονότητα των γυναικών και των νέων δηλώνει απελπισία για το μέλλον.

Απέναντι σε αυτά τα ψευδοπρότυπα, η Ελληνική Πολιτεία οφείλει να παραμείνει εγγυητής της ουσίας. Η πραγματική χειραφέτηση δεν μετριέται σε καράτια ούτε σε υποταγή σε αναχρονιστικές δομές. Μεταφράζεται σε έμπρακτη κοινωνική στήριξη και εκπαιδευτικά κίνητρα. Τα στοιχεία του 2025 είναι σοκαριστικά: η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί το 90,6% των καταγγελιών στη Γραμμή SOS, με την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη να καταγράφουν από τις υψηλότερες συχνότητες μεταφοράς θυμάτων σε ιατροδικαστές και νοσοκομεία.

Σε αυτό το ζοφερό τοπίο, οι αριθμοί σκιαγραφούν την ταυτότητα των θυμάτων: είναι κυρίως γυναίκες παραγωγικής ηλικίας, με το 35% να ανήκει στην ομάδα 25-39 ετών και το 17% στην ομάδα 40-54, αποδεικνύοντας ότι η βία πλήττει τη γυναίκα στο απόγειο της κοινωνικής και οικογενειακής της παρουσίας. Παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα όσων ζητούν βοήθεια δηλώνουν ελληνική υπηκοότητα (45,5%), η βία στη Θράκη είναι τυφλή απέναντι σε καταγωγή και θρησκεία, πλήττοντας εξίσου εργαζόμενες (24,6%) και άνεργες, χριστιανές και μουσουλμάνες, γηγενείς και μετανάστριες.

Ο Ξενώνας Φιλοξενίας στην Κομοτηνή, στα 12 χρόνια λειτουργίας του, έχει προσφέρει καταφύγιο σε 330 γυναίκες και παιδιά. Μόνο το τελευταίο έτος, οι ανάγκες των φιλοξενούμενων επικεντρώθηκαν στην ασφαλή στέγη (28,3%) και την ψυχολογική στήριξη (18,9%), ενώ το 70,2% των γυναικών αναφέρει ψυχολογική βία και το 42,1% σωματική βία, με κύριο δράστη τον σύζυγο ή τον σύντροφο.

Το διακύβευμα είναι πλέον ξεκάθαρο: Χειραφέτηση ή Κηδεμονία; Από τη μία, υπάρχουν εκείνες που επιτρέπουν στον εαυτό τους να «δένονται» με δεσμά —είτε της προπαγάνδας είτε της χλιδής— υπηρετώντας συμφέροντα «βολεμένων». Από την άλλη, υπάρχουν οι γυναίκες που επιλέγουν τον δρόμο της πραγματικής αυτονομίας, ακολουθώντας το πρότυπο που προωθεί η Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Είναι οι επιστήμονες, οι αγρότισσες και οι εκπαιδευτικοί που σπάνε τον φαύλο κύκλο του αναλφαβητισμού, αρνούνται να γίνουν θύματα «πολλαπλών διακρίσεων» και διεκδικούν τη θέση τους στην κοινωνία με αξιοπρέπεια, στηριζόμενες στη γνώση και την ουσιαστική προστασία των θεσμών.